bỏ xác
Định nghĩa
- Động từ (khẩu ngữ, thô tục):
- Chết, tử vong (thường dùng với sắc thái khinh bỉ, coi thường hoặc để nói về cái chết không có giá trị): "bỏ xác" là cách nói thông tục, thậm chí thô tục, về việc chết đi, thường ám chỉ cái chết là vô nghĩa, đáng khinh hoặc là kết quả của một hành động liều lĩnh, ngu xuẩn.
- Làm việc hoặc hoạt động quá sức đến mức nguy hiểm đến tính mạng: Trong một số ngữ cảnh, cụm từ này còn được dùng để nhấn mạnh việc phải làm việc cực nhọc, vất vả một cách cùng cực.
Ví dụ sử dụng
- Động từ:
- Tên cướp đó đã bỏ xác trong cuộc đấu súng với cảnh sát. (Ám chỉ cái chết của tên cướp là đáng đời, không có gì đáng tiếc.)
- Nếu mày lái xe như thế, sớm muộn cũng bỏ xác thôi. (Nói với sắc thái cảnh báo, coi thường hành động liều lĩnh.)
- Cả nhóm phi công địch bỏ xác trong trận không chiến. (Dùng với thái độ khinh miệt kẻ thù.)
Các cách sử dụng nâng cao
- "làm bỏ xác": làm việc cực nhọc, vất vả đến mức kiệt sức, như thể sắp chết.
- Công việc đồng áng ngày xưa khiến người nông dân phải làm bỏ xác.
- "hành bỏ xác" (tiếng lóng, rất thô tục): một lời chửi rủa, nguyền rủa ai đó chết đi.
- Nó chửi: "Đồ khốn, tao hành bỏ xác mày!".
Biến thể và từ gần giống
- Bỏ mạng (động từ, khẩu ngữ): cũng có nghĩa là chết, nhưng ít mang sắc thái khinh bỉ hơn "bỏ xác", thường nhấn mạnh việc chết ở một nơi xa.
- Toi mạng (động từ, khẩu ngữ): chết, thường do tai nạn hoặc bạo lực.
- Chết (động từ): từ trung tính và phổ biến nhất.
- Từ trần, qua đời, khuất núi (động từ): các cách nói trang trọng, lịch sự về cái chết.
Từ đồng nghĩa
- Chết: từ trung tính, phổ biến.
- Toi mạng: chết (thường do tai nạn, bạo lực).
- Bỏ mạng: chết (thường ở nơi xa).
- Tử vong: từ mang tính trang trọng, thường dùng trong văn bản hành chính, y tế.
Các cụm từ (phrasal verbs) liên quan
Không có cụm động từ (phrasal verb) cụ thể nào khác ngoài cách dùng kết hợp với "làm" hoặc "hành" như đã nêu ở phần trên.
Thành ngữ liên quan
- "Bằng bỏ xác!": Một câu cảm thán, lời nguyền rủa thô tục, tương đương với "Đồ chết tiệt!" hay "Mẹ kiếp!".
- Bằng bỏ xác! Lại hỏng xe giữa đường rồi!